Interview: Lilian Schulze

 

 

 

Zelfs in de rainbow-nation van Zuid-Afrika is Lilian Schulze een wereldburger. Duits-Taiwaneese roots, daarnaast gewoond in Nederland, Kameroen, Denemarken en nog een rijtje landen. Vier jaar geleden streek ze neer in Zuid-Afrika om daar te gaan werken aan haar droom-project: de Ubuntu Academy. Na 4 bewogen jaren bevind de Academy zich in een tussen-fase, en lijkt Lilian soms wel 'the last man standing'. De eerste lichting studenten is officieel afgestudeerd. Nu wil Ubuntu de slag maken naar een professionele, duurzame school voor creatief talent. Wat is de visie van deze wereldburger op ontwikkelingswerk? En hoe kijkt deze Europese Afrikaan aan tegen het Westerse beeld van dit continent?

 

 

Een interview met Lilian Schulze:

I Algemene Informatie

a. Kunt u kort de ontstaansgeschiedenis van uw project beschrijven?

“Renske, de oprichtster van Ubuntu, kwam vanuit Nederland naar Kaapstad om onderzoek te doen. Toen ze een team om zich heen probeerde te verzamelen heb ik me al snel bij Ubuntu gevoegd. Toen ik van het concept hoorde was ik verkocht. Het was echt een droom-idee voor mij. Vanaf dat moment ging het allemaal heel snel. Binnen drie maanden hadden we een Ubuntu-kantoor, werden er audities gedaan en begon het programma. Misschien ging dit achteraf allemaal iets te snel. In maart 2013 begonnen we met 55 studenten, en er werden bovendien een hoop coaches en trainers aangenomen voor de studenten. Een hele hoop energie, maar eigenlijk was er toen veel te weinig structuur. Het was gepassioneerd, maar erg ongeorganiseerd. Er was geen duidelijk programma bovendien, het curriculum was nog helemaal niet duidelijk. Om onszelf een duidelijk doel te stellen hebben we kort daarna besloten een groot event te organiseren. Een grote show waar alle disciplines binnen Ubuntu geshowcased zouden worden. Ondanks wat problemen met de locatie vond er op 4 juli 2013 een prachtig event plaats, met film, muziek, performing arts, fotografie en nog veel meer. Toen wisten mensen opeens wel van Ubuntu Academy, we hadden een naam gevestigd! Niet veel later was er opeens een écht probleem: het geld was op. Niemand zag dat aankomen, de boekhouding was niet heel transparant. Opeens konden onze mensen niet meer betaald worden en veel coaches en trainers vertrokken. Toen hebben we een crowdfunding campagne gedaan om een doorstart te maken, met een theatershow als uiteindelijke doel. Vanaf dat moment is eigenlijk ook het team ontstaan dat tot het einde van de pilot in april heeft doorgewerkt: Nelson, Mirna, Claire en ikzelf.

De eigenlijke visie van Renske was dus iets te ambitieus. Hoewel er misschien te weinig structuur was, kwamen er toch een hoop events op ons pad. Zo konden we toch steeds doorwerken en de studenten weer een nieuw project aanbieden. Uiteindelijk willen we echter weer terug naar onze echte eigen visie, naar doen wat Ubuntu echt zelf wil doen. Hoewel het enorm rommelig was en is, hebben we een hoop van onze doelen wél bereikt: studenten verder krijgen in onderwijs, de artiest in zichzelf laten ontwikkelen. Daar zijn we eigenlijk nu nog steeds mee aan de slag. Het afsluitende kamp dat we een tijd geleden hebben georganiseerd was een perfect voorbeeld van hoe we Ubuntu in de toekomst willen organiseren.”

 

b. Wat is sindsdien de impact geweest van het project, op de gemeenschap en de omgeving?

“Ondanks alles denk ik dat we onze kern-doelstellingen grotendeels wel bereikt hebben. Ten eerste 'Cross community relationships' creëren tussen de jongeren uit de townships en de art-community.

Daarnaast de studenten een inkijk bieden in nieuwe concepten, netwerken en contacten. En ten slotte het creëren van een hoop nieuwe vriendschappen. Vriendschappen tussen studenten, maar ook tussen studenten, professionals en andere artiesten. Zo creëer je sociaal kapitaal, en dat is een enorme impact geweest.”

 

c. Wat heeft u persoonlijk gemotiveerd om dit ontwikkelingsproject te beginnen?

“Het idee sprak me gewoon echt enorm aan: de visie om kunst, ondernemerschap en leiderschap te integreren in een programma. Toen Renske me over het idee vertelde dacht ik: dit is mijn programma! Ik heb een enorm geloof in het concept. Meer en beter onderwijs op een meer speelse, creatieve manier.”

 

d. Wat is, volgens u, het sterkste punt van het project?

“Dat vind ik moeilijk om te duiden. Ik denk dat het sterke punt er vooral in ligt dat onze studenten echt heel erg getalenteerd zijn. De kracht van het programma is vervolgens de studenten te empoweren om dit innerlijke talent te vinden en hen te ondersteunen het te exploiteren. Het talent is er al, de Academy helpt de studenten het naar boven te halen.”

 

e. Wat is, volgens u, de grootste uitdaging/valkuil voor het project?

“Uiteraard de organisatie van het programma, en daarnaast de financiën. Het gaat erom dat, wanneer we de volgende jaargang van de Academy opstarten, dat we dit echt goed georganiseerd willen doen. Gestructureerd en verbeterd op basis van onze ervaringen met de eerste jaargang. Dan kan er zoveel uitgehaald worden! Dit is waar we nu keihard aan gaan werken: de blueprint waarop de volgende Academy gebasseerd gaat worden.

Daarnaast is vaak ook de afhankelijkheid van en de constante feedback-loop met Ubuntu Nederland een probleem. Het zou goed zijn als we in de toekomst meer zelfstandig zouden kunnen worden.”

 

II. Ontwikkelings(hulp) – Noord Zuid relaties

a. Wat is uw visie op ontwikkeling?

“Ontwikkeling is vooruitgang. Verandering, evolutie, dynamiek en groei. Dat is development zoals ik het zie. Dit is altijd de kern. De inhoud kan veranderen afhankelijkheid van hetgeen dat zich ontwikkelt. Ontwikkeling kan heel groot zijn, maar ook heel klein.”

 

b.  Er zijn veel Westerse organisaties die een ontwikkelingsproject beginnen in Afrika. Wat is uw algemene kijk op deze vorm van ontwikkelingssamenwerking?

“Ik heb development sciences gestudeerd, dus ik heb er wel een bepaalde visie op. Wat ik concludeer is dat de traditionele develoment aid op grote schaal gefaald heeft. Feit is dat development aid altijd en overal politiek is. Het word altijd beïnvloed door instituties met een agenda, die andere belangen hebben dan een betere wereld. Wat niet betekend dat er geen initiatieven zijn die kunnen slagen! Op dit moment ontstaan er nieuwe scholen en nieuwe stromingen die het op een andere manier proberen.”

 

c. Wat zijn, volgens u, de grootste uitdagingen / valkuilen voor Westerse organisaties die in het buitenland aan ontwikkelingswerk willen doen?

“Het begint allemaal met goed onderzoek doen: wat zijn echt de behoeften van de mensen?

Daarnaast is een bepaalde mate van bescheidenheid erg belangrijk: het werk dat je doet gaat niet om jou, dat jij komt helpen. Probeer oprecht de context te begrijpen, wat er aan de hand is op de plek waar je bent. En neem vooral een lokale partner om je omgeving beter te kunnen begrijpen!”

 

d. Stichting In2Afrika neemt de civil society als uitgangspunt, waarbij kleinschaligheid en lokale projecten de basis vormen. Wat is uw kijk op ons uitgangspunt?

“Het ligt er maar net aan wat je wil bereiken, en wat de ontwikkeling voor doel heeft. Ik denk dat het juist ook belangrijk is dat je kijkt naar organisaties en projecten op een andere schaal. Sommige projecten functioneren juist beter op een grotere schaal, of moeten groeien om succesvol te zijn. Misschien is een project wel kleinschalig gewoon omdat het niet goed functioneert! Schaal op zichzelf zegt dus niet altijd alles.”

 

III. Beeldvorming omtrent Afrika

a. Wat is, volgens u, het overheersende beeld dat het Westen van Afrika heeft?

“Ik denk dat het beeld in het algemeen tweezijdig is. Er is zeker een dynamiek van 'Africa is rising'. Africa heeft potentieel. Van de andere kant is er ook nog steeds het beeld dat Africa achter loopt: Afrika is arm, vuil en ziek. Ik denk dat een mix het beeld is dat er bestaat. Het loopt enerzijds achter, maar heeft anderzijds groei en potentieel.”

 

b. Wat is uw mening over dit imago?

“Ik geloof sowieso niet in één beeld van Afrika. Ik denk dat dit heel belangrijk is. Het is zo belangrijk dat mensen gaan begrijpen dat Afrika zo enorm divers is, alles behalve één zwart continent. Afrika als een land zien is echt funest. Dat is volgens mij de kern van wat er moet veranderen: het op waarde schatten van de diversiteit.”

 

c. Hoe moet dit imago veranderd worden?

“Ik denk dat het door storytelling moet komen. Mensen moeten zoveel mogelijk verschillende verhalen over Afrika te horen krijgen, zodat ze gaan begrijpen hoe divers het continent is. En daarvoor zijn er uiteraard mensen nodig die deze verhalen vertellen. Zoals jullie bijvoorbeeld.”

 

d. Wat doet de Ubuntu Academy eraan om een bepaald imago voor het project te creëren, en van het Afrikaans continent in het algemeen?

“Voor alles is de kunst en cultuur die we met Ubuntu produceren precies datgene dat iedere Westerling zou moeten zien van (Zuid-)Afrika. Wij produceren het Africa van nu, haar cultuur en het leven hier. Als mensen hiermee in aanraking zouden komen, zou dat perfect zijn.

Van de andere kant is de kunst die de Ubuntu studenten produceren vaak ook een weergave van het ruigere leven in Zuid-Afrika, doordat de omgeving waar ze vandaan komen. In ieder geval geloof ik dat Ubuntu's studenten zóveel talent hebben, dat dit altijd een goede invloed op het image van het Westen zal hebben.”