Awaretrust: een verslag

 

Stichting In2Afrika werkt met sociale ontwikkelingsprojecten, verdeeld over onze route door het Afrikaanse continent. Het sociale aspect staat daarbij voor ons voor 'gericht op mensen, gericht op gemeenschappen.' Ons negende project valt vanuit dat oogpunt misschien enigszins uit de toon. AWARE-trust richt zich op 'wildlife', op de bescherming en conservatie van wilde dieren en hun leefomgeving. Haar werk bestaat voor een groot deel juist uit het herstellen van wat die mens en haar gemeenschap heeft beschadigd, zo zou men kunnen stellen. Maar wanneer we de organisatie van dichterbij bekijken, zijn er veel meer raakvlakken met sociale ontwikkeling dan zo op het eerste gezicht lijkt. De dieperliggende oorzaken van het werk dat AWARE gedwongen wordt te doen ligt immers juist ook bij die gemeenschap, komt voor uit de problemen van de mensen. AWARE laat ons zien hoe dicht dierenwelzijn en sociale ontwikkeling op dit continent bij elkaar liggen.

AWARE-trust ontstond in 2004, toen oprichters en dierenartsen Lisa en Keith werd gevraagd om een belangrijk ziekte-surveillance project op te zetten. Hoewel de resultaten van dit onderzoek belangrijke informatie zouden opleveren voor de ontwikkeling van het Great Limpopo Transfrontier Park (GLTP, dat over het grensgebied van Zimbabwe, Zuid-Afrika en Mozambique loopt), kostte het bijna een jaar om het budget voor het onderzoek bij elkaar te krijgen. Toen men zag hoe moeizaam de funding voor een dergelijk project liep, ontstond er al snel de wens een lokale organisatie op te zetten, gefinancierd door donoren, die de middelen en gelden zou hebben om dit soort belangrijk werk uit te kunnen voeren. Met dit in het achterhoofd werd Animal and Wildlife Area Research Trust geboren.

 

Oprichters van AWARE-trust zijn Dr Keith Dutlow en Dr Lisa Marabini, twee dierenartsen, geboren in Zimbabwe. Samen runnen zij het bedrijf MediVet, de enige Zimbabwaanse groothandelaar met een licentie voor het importeren van gevaarlijke medicijnen gebruikt bij operaties van dieren. De inkomsten die zij uit dit bedrijf genereren geeft hen de ruimte om op vrijwillige basis voor AWARE aan de slag te gaan. Samen met een aantal andere dierenartsen (Dr Erick Mutizhe, Dr Andy Garura en Dr Vinay Ramlaul) die zich op vrijwillige basis inzetten voor de verschillende projecten van de organisatie, vormen zij het kundige hart van AWARE. Als sluitstuk van de organisatie is er Tracey Hugill, die samen met haar man Chris de public relations/fundraising voor haar rekening neemt. Met Tracey en Chris spreken wij op een zonnige dinsdagmorgen, in het zonnige Harare.

 

AWARE-trust is op dit moment, zoals ze het zelf noemen, vooral een 'emergency-based'- organisatie. Het heeft geen kantoor of praktijk, iedereen werkt vanuit huis. Men komt vooral in actie wanneer dat gevraagd wordt, wanneer er zich een noodgeval voordoet. Wanneer de middelen voor een operatie aanwezig zijn rukt het team uit om in te grijpen. AWARE wordt ingeschakeld wanneer er wilde dieren in de knel zitten, veelal door toedoen van mensen. Er zit een zebra vast in een val, er is een neushoorn aangevallen door stropers of er is een babyolifantje gesignaleerd zonder moeder.

Hiernaast zet AWARE zich in voor meer duurzame projecten. Deze projecten richten zich altijd op de gebieden waar de dierenwereld en de mensenwereld elkaar raken. De organisatie voert grote campagnes op het gebied van sterilisatie en vaccinatie van huis- en landdieren in rurale gebieden. Deze dieren zijn namelijk vaak een bron van besmettelijke ziektes, die ze overdragen op het wildlife. Men gaat dan met een geïmproviseerde, mobiele kliniek het land in, en behandeld daar de dieren. Dit zorgt voor een impuls voor de lokale bevolking, maar beveiligd ook het nabijgelegen wildlife van besmetting door deze dieren. Vervolgens zet AWARE zich waar het maar kan in op het gebied van onderwijs. Enerzijds door het bijbrengen van waarden over wilde dieren en hun leefgebied op 'grassrootslevel' op basisniveau aan schoolkinderen. Anderzijds door het opleiden en onderwijzen van de een oudere generatie, waarbij zowel de rurale bevolking wordt onderwezen als ook parkwachters worden bijgeschoold. Het gaat kortom allemaal om AWAREness.

 

 

Zoals gezegd lijkt AWARE-trust op het eerste gezicht niet zozeer te passen de filosofie van In2Afrika, die zich vooral richt op sociale ontwikkeling, van mensen en gemeenschappen. Maar voor wie beter kijkt, zijn er wel degelijk een hele hoop raakvlakken tussen sociale ontwikkeling en dierenwelzijn. Dit heeft te maken met het inzicht dat de bedreiging van wilde dieren en hun leefomgeving grotendeels voortkomt uit een en dezelfde bron: de mens.

In de afgelopen 27 jaar heeft de bevolking van het Afrikaanse continent zich verdubbeld. Dit zorgt er niet alleen voor dat er steeds minder plek is voor wilde dieren, maar ook dat er steeds meer mensen in hun levensbehoeftes moeten voorzien. Verschillende omstandigheden zorgen er ook hier in Zimbabwe voor dat niet iedereen dit even makkelijk lukt. En een kat in het nauw maakt nu eenmaal rare sprongen. De Afrikaanse man die zijn gezin niet kan voeden gaat stropen. De Afrikaanse boer wiens land wordt platgelopen door olifanten zet vallen om dit te voorkomen. Met dit inzicht in het achterhoofd is het niet alleen voldoende om op te treden wanneer het leed al is geschied, maar moet er gewerkt worden aan de dieperliggende oorzaken, die ervoor zorgen dat de mens met de dieren in conflict komt. “Wat aware op dit moment doet is de symptomen behandelen. Dat is absoluut noodzaaklijk werk. Maar wat écht de oplossing is, is de mensen onderwijzen. Als je het gebrek aan educatie oplost, los je de problemen pas écht op!” stelt Tracey. Hierop wordt door AWARE dus waar mogelijk ingezet.

AWARE gelooft er bijvoorbeeld in dat het verbeteren van de gezondheid en het welzijn van huis- en landdieren van de rurale bevolking ook het welzijn van hun eigenaren bevorderd. Op deze manier zal het een domino-effect hebben op wilde dieren. Met een gezonde veestapel heeft de lokale bevolking immers veel minder behoefte aan het stropen van wilde dieren. Het onderwijzen van de jongste generatie Zimbabwanen over het feit dat ook de natuur hun erfenis is, en dat ze hier voor moeten zorgen is zeer belangrijk. En ook het opleiden van dierenartsen en parkwachters is van essentieel belang.

 

AWARE is op dit moment dus vooral een organisatie die uitrukt voor noodgevallen. Hierin doet het verschrikkelijk nuttig werk. De noodzaak van dit werk heeft echter dieperliggende oorzaken, ziet ook AWARE in. Met man en macht wordt er daarom gewerkt aan duurzamere projecten, waarbij wordt ingezet op onderwijs en samenwerking met de rurale bevolking. Hier liggen namelijk de oplossingen voor de lange termijn! Niet het stoppen van de stropers, maar het bieden van alternatieve inkomsten voor deze mensen is de uiteindelijke oplossing. Niet het redden van een aangevallen olifant, maar het onderwijzen van nieuwe generaties zal op de lange termijn voor een verandering zorgen. Soms ontbreekt het AWARE echter simpelweg aan middelen. De hele organisatie en in het bijzonder Tracey trekt hier met man en macht aan. Voor de toekomst zijn er immers genoeg dromen.